Arentsen DWG — Andere Kijk Op Vuurwerk
Opening of the document
Vakgroep Ongevallen bij
Brandweer Optreden (OBO)
“Andere kijk
op
vuurwerk ?”
Dick Arentsen,
Adviseur Gevaarlijke Stoffen / Hoger Veiligheidskundige / Fire Safety Engineer
(Was aanwezig bij de CHAF WP9 large scale trials in October 2005 te Stalowa in Polen) 2015 revisie 2019
Alles is relatief………
Inhoud en doel presentatie
Doel presentatie:
- opfrissen kennis vuurwerk
- informeren over ontwikkelingen
Brandweer Optreden (OBO)
“Andere kijk
op
vuurwerk ?”
Dick Arentsen,
Adviseur Gevaarlijke Stoffen / Hoger Veiligheidskundige / Fire Safety Engineer
(Was aanwezig bij de CHAF WP9 large scale trials in October 2005 te Stalowa in Polen) 2015 revisie 2019
Alles is relatief………
Inhoud en doel presentatie
Doel presentatie:
- opfrissen kennis vuurwerk
- informeren over ontwikkelingen
Full text, so the search can find this document · 9 kB of text
Aanleiding :
•
•
•
•
•
•
•
Meer dan 500 vuurwerk ongevallen (databank FACTS) Enschede (NL) 13-05-2000 (FACTS 15172) Seest Kolding (DK) 3-11-2004 (FACTS 19996) East-Sussex (UK) 3-12-2006 (FACTS 21660) {Opheusden (NL) op 18-11 & 02-12-2012 …} Huidige richtlijnen in Nederland Vuurwerk testen EU (Polen)
Richtlijnen ------ Praktische invulling
Samenstelling Vuurwerk ?
Zwart kruit =
mengsel van
• kaliumnitraat
• koolstof • zwavel
ca. 75%
ca. 15%
ca. 10%
Samenstelling varieert met de verlangde snelheid van ontbranding, ook de structuur speelt een rol :
fijn poeder (meelpoeder) tot korrels van een of meer millimeters.
Metalen vergroten de explosieve kracht
(fijn aluminiumpoeder).
Stabiliteit Vuurwerk ?
Oorzaken van brand
Ontsteking Frictie (wrijving) Temperatuurgevoeligheid:
- Zelfontstekingstemperatuur
test bij constante temperatuur
- Ontledingstemperatuur
endotherme of exotherme reactie bij temperatuurstijging
Impact : schok of stoot = Schokgevoeligheid
meeste pyrotechnische materialen zijn relatief ongevoelig voor energietoevoer door schok, meestal wel voor temperatuur
Enschede 2000
Kolding (Denemarken) november 2004
De opslag in Seest Kolding
In Nederland = consumentenvuurwerk alleen
vuurwerk uit de klasse 1.4 Deens consumentenvuurwerk omvat vuurwerk uit de klassen 1.4 en 1.3 ( Dit geldt ook voor consumentenvuurwerk uit bijv.
België, Duitsland, Italië etc.)
Alleen Deens consumentenvuurwerk
Overzichtsfoto Vuurwerkhandel
14.02 uur begin
brand nabij containers
Verzamelpunt bedrijf
150 meter
14.02 uur : begin brand
Inzet lijkt effect te hebben !
15.08 uur : evacuatie tot op 500 meter ivm irritatie bij hulpverleners
15.15 uur : nagenoeg brandmeester !!
15.25 uur : explosie brandweerman overlijdt
17.45 uur : Grote opslag explodeert
Evacuatie tot 1000 meter is net voor de explosie gerealiseerd !
Animatie Kolding (klik op
afbeelding voor start)
Oorzaak Kolding (stellige zekerheid)
Ompakken van een container met
vuurpijlen waarbij een vuurpijl op de grond viel en ontbrandde
Compatibiliteitsgroepen:
A, Inleispringstof.
B, Voorwerp dat een inleispringstof bevat en niet voorzien is van tenminste twee doeltreffende veiligheidsvoorzieningen.
C, Voortdrijvende lading of andere deflagrerende ontplofbare stof, of voorwerp dat een dergelijke lading of stof bevat.
D, Springstof of zwart buskruit of voorwerp dat springstof bevat, zonder inleimiddel en zonder voortdrijvende lading.
E, Voorwerp dat springstof bevat, zonder inleimiddel en met voortdrijvende lading.
F, Voorwerp dat springstof bevat, met het eigen inleimiddel.
G, Pyrotechnische stof of voorwerp dat een pyrotechnische stof bevat, of voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een lichtverspreidende, brandstichtende, traanverwekkende of rook producerende stof bevat.
H, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als witte fosfor bevat.
J, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een brandbare vloeistof of brandbare gel bevat.
K, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een chemische stof met giftige werking bevat.
L, Ontplofbare stof of voorwerp dat een ontplofbare stof bevat, welk(e) een bijzonder gevaar oplevert.
N,Voorwerp dat alleen extreem weinig gevoelige springstoffen bevat.
S, Stof of voorwerp, zodanig verpakt of ontworpen dat alle gevaarlijke effecten ten gevolge van het onopzettelijk in werking treden beperkt blijven tot het inwendige van het collo.
Indeling vuurwerk
Subklasse 1.1:
• Gevaar voor massa-explosie
Subklasse 1.2:
• Gevaar voor scherfwerking
• Geen gevaar voor massa-explosie
Indeling vuurwerk
Subklasse 1.3:
• Gevaar voor brand, maar weinig gevaar voor scherfwerking • Geen gevaar voor massa-explosie
Subklasse 1.4:
• Gering gevaar voor ontploffing • De gevolgen blijven hoofdzakelijk beperkt tot de verpakking • Geen scherfwerking verwacht Subklasse 1.5: zeer weinig gevoelige stoffen met gevaar voor massaexplosie
Subklasse 1.6: extreem weinig gevoelige voorwerpen, zonder gevaar voor massa-explosie
Lesstof brandweerinzet ontplofbare
stoffen klasse 1.4
1.4, geeft heftige brand, brandschade
Branden met stoffen uit de klasse 1.4 , wijken nauwelijks af van andere branden…….
Veiligheidsafstand: 50 meter (publiek) Brandweer in standaard uitrukkleding op 25 meter afstand Deskundige alarmeren (AGS/ROGS of LIOGS+)
Lesstof brandweerinzet ontplofbare
stoffen klasse 1.3
1.3, geeft zeer heftige brand met slechts geringe drukstoten en in beperkte mate scherfwerking
Blussing brand klasse 1.3 , heeft geen zin ! ?
Beperken branduitbreiding
Veiligheidsafstand: minimaal 100 m
(zowel voor publiek als hulpdiensten) Deskundige alarmeren (AGS/ROGS of LIOGS+ en/of CET-md)
Vuurwerktesten EU 2005 – 2006
(Polen)
Europese Unie project
Onderzoek naar gedrag professioneel vuurwerk (1.3 G en 1.4 G & 1.4 S) (UN-0335 en resp. UN-0336 & UN-0337)
Testen uitgevoerd in Polen
TNO voert testen uit (CHAF)
Aandachtspunten testen
TNO heeft vuurwerk in China gekocht en
gecontroleerd Etikettering met goedkeuring TNO In eerder stadium kleinschaliger testen uitgevoerd (project loopt al 3 jaar) Uitkomsten testen zijn openbaar www.chaf.info
Overzicht testsite
afstand tussen 1e en 2e container 500 meter
2e container
1.3
1e container
1.4
e
Inhoud 1 container
1e container (20 foot) transport simulatie
De krater na 1e proef
De brokstukken (tot op 500 meter!)
Krater
Inhoud 2e container
2e container inpandige opslag simulatie
2e container inpandige opslag simulatie
Resultaat 2e proef
De krater na de 2e proef
De brokstukken (1)
De brokstukken (2)
krater
Conclusies
Betrouwbaarheid van inzetprocedure in lesstof
twijfelachtig ?
Effecten vuurwerk bij brand niet voorspelbaar !!!
Uitkomsten onderzoek is beschikbaar !
Niet voorspelbaar……..
Aanbevelingen
Inzetinstructie bij Vuurwerkincidenten met:
Consumentenvuurwerk (1.4 G en S)
Professioneel vuurwerk (o.a. 1.4 / 1.3)
“Illegaal Vuurwerk”
Consumentenvuurwerk
(bijvoorbeeld bij brand in / bij een verkooppunt)
Aanpassing alarmering door Meldkamer :
• Vuurwerk = Middelbrand (incl. (H)OVD) • Direct AGS/ROGS (raadpleeg LIOGS+)
Hanteren OGS-procedure :
• 1e opstellijn 100 meter • Kijken, Denken, Doen………….
Defensief in plaats van offensief optreden
• Nadruk op ontruimen ! in plaats van blussen !
Professioneel en illegaal vuurwerk
(bijvoorbeeld bij brand vuurwerktransport en onverwacht aantreffen vuurwerkopslag bij brand)
Aanpassing alarmering door GMK;
• Vuurwerk = Middelbrand (incl. (H)OVD) • Direct AGS/ROGS (raadpleeg LIOGS+ / EODD) Uitgaan van zwaarste klasse 1.1 (kans op massa-explosie !!) Defensief optreden (alleen ontruimen)
Preparatie
Inventariseer de actuele stand van zaken m.b.t. de opslag van vuurwerk binnen de gemeente / regio Bekijk de situatie ter plekke (vuurwerk is nu al aanwezig !) Verwerk de informatie op bereikbaarheidskaarten / aanvalsplan Besteedt aandacht aan dit onderwerp tijdens overleggen, instructies en oefenavonden
1.4
Publiek :
50 m
Brw :
25 m
1.3
Consumenten
vuurwerk
Professioneel en
illegaal vuurwerk
Brw en publiek:
100 m
Brw en publiek:
100 m
500 – 1.000 m
Normale / heftige Zeer heftige
brand
brand,
geringe drukstoten en beperkte scherfwerking
Blussing heeft
geen zin ! ?
Uitgaan van kans
op
massaexplosie
Nadruk op
ontruimen i.p.v.
blussing
Defensief :
Alleen ontruimen
!
3
scenario’s
1) Opslag - verkooppunt
- legaal
- illegaal
2) Transport - legaal - illegaal 3) Grote opslag
Kenmerk transport
Oneigenlijk vervoer
Vervoer vuurwerk 1.1
Opgewarmd door de zon op Sint -Maarten
Transport op zee…..
Vertrouwen !!!!!!
Preventie – Brandweer en Milieudienst
Melding - uithoren melder / chauffeur
Verkenning – ....kijken, denken en dan DOEN!?
Advisering (H)OVD en AGS/ROGS
Eventueel LIOGS+ of CET-md of EODD
Aanleiding :
•
•
•
•
•
•
•
Meer dan 500 vuurwerk ongevallen (databank FACTS) Enschede (NL) 13-05-2000 (FACTS 15172) Seest Kolding (DK) 3-11-2004 (FACTS 19996) East-Sussex (UK) 3-12-2006 (FACTS 21660) {Opheusden (NL) op 18-11 & 02-12-2012 …} Huidige richtlijnen in Nederland Vuurwerk testen EU (Polen)
Richtlijnen ------ Praktische invulling
Samenstelling Vuurwerk ?
Zwart kruit =
mengsel van
• kaliumnitraat
• koolstof • zwavel
ca. 75%
ca. 15%
ca. 10%
Samenstelling varieert met de verlangde snelheid van ontbranding, ook de structuur speelt een rol :
fijn poeder (meelpoeder) tot korrels van een of meer millimeters.
Metalen vergroten de explosieve kracht
(fijn aluminiumpoeder).
Stabiliteit Vuurwerk ?
Oorzaken van brand
Ontsteking Frictie (wrijving) Temperatuurgevoeligheid:
- Zelfontstekingstemperatuur
test bij constante temperatuur
- Ontledingstemperatuur
endotherme of exotherme reactie bij temperatuurstijging
Impact : schok of stoot = Schokgevoeligheid
meeste pyrotechnische materialen zijn relatief ongevoelig voor energietoevoer door schok, meestal wel voor temperatuur
Enschede 2000
Kolding (Denemarken) november 2004
De opslag in Seest Kolding
In Nederland = consumentenvuurwerk alleen
vuurwerk uit de klasse 1.4 Deens consumentenvuurwerk omvat vuurwerk uit de klassen 1.4 en 1.3 ( Dit geldt ook voor consumentenvuurwerk uit bijv.
België, Duitsland, Italië etc.)
Alleen Deens consumentenvuurwerk
Overzichtsfoto Vuurwerkhandel
14.02 uur begin
brand nabij containers
Verzamelpunt bedrijf
150 meter
14.02 uur : begin brand
Inzet lijkt effect te hebben !
15.08 uur : evacuatie tot op 500 meter ivm irritatie bij hulpverleners
15.15 uur : nagenoeg brandmeester !!
15.25 uur : explosie brandweerman overlijdt
17.45 uur : Grote opslag explodeert
Evacuatie tot 1000 meter is net voor de explosie gerealiseerd !
Animatie Kolding (klik op
afbeelding voor start)
Oorzaak Kolding (stellige zekerheid)
Ompakken van een container met
vuurpijlen waarbij een vuurpijl op de grond viel en ontbrandde
Compatibiliteitsgroepen:
A, Inleispringstof.
B, Voorwerp dat een inleispringstof bevat en niet voorzien is van tenminste twee doeltreffende veiligheidsvoorzieningen.
C, Voortdrijvende lading of andere deflagrerende ontplofbare stof, of voorwerp dat een dergelijke lading of stof bevat.
D, Springstof of zwart buskruit of voorwerp dat springstof bevat, zonder inleimiddel en zonder voortdrijvende lading.
E, Voorwerp dat springstof bevat, zonder inleimiddel en met voortdrijvende lading.
F, Voorwerp dat springstof bevat, met het eigen inleimiddel.
G, Pyrotechnische stof of voorwerp dat een pyrotechnische stof bevat, of voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een lichtverspreidende, brandstichtende, traanverwekkende of rook producerende stof bevat.
H, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als witte fosfor bevat.
J, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een brandbare vloeistof of brandbare gel bevat.
K, Voorwerp dat zowel een ontplofbare stof als een chemische stof met giftige werking bevat.
L, Ontplofbare stof of voorwerp dat een ontplofbare stof bevat, welk(e) een bijzonder gevaar oplevert.
N,Voorwerp dat alleen extreem weinig gevoelige springstoffen bevat.
S, Stof of voorwerp, zodanig verpakt of ontworpen dat alle gevaarlijke effecten ten gevolge van het onopzettelijk in werking treden beperkt blijven tot het inwendige van het collo.
Indeling vuurwerk
Subklasse 1.1:
• Gevaar voor massa-explosie
Subklasse 1.2:
• Gevaar voor scherfwerking
• Geen gevaar voor massa-explosie
Indeling vuurwerk
Subklasse 1.3:
• Gevaar voor brand, maar weinig gevaar voor scherfwerking • Geen gevaar voor massa-explosie
Subklasse 1.4:
• Gering gevaar voor ontploffing • De gevolgen blijven hoofdzakelijk beperkt tot de verpakking • Geen scherfwerking verwacht Subklasse 1.5: zeer weinig gevoelige stoffen met gevaar voor massaexplosie
Subklasse 1.6: extreem weinig gevoelige voorwerpen, zonder gevaar voor massa-explosie
Lesstof brandweerinzet ontplofbare
stoffen klasse 1.4
1.4, geeft heftige brand, brandschade
Branden met stoffen uit de klasse 1.4 , wijken nauwelijks af van andere branden…….
Veiligheidsafstand: 50 meter (publiek) Brandweer in standaard uitrukkleding op 25 meter afstand Deskundige alarmeren (AGS/ROGS of LIOGS+)
Lesstof brandweerinzet ontplofbare
stoffen klasse 1.3
1.3, geeft zeer heftige brand met slechts geringe drukstoten en in beperkte mate scherfwerking
Blussing brand klasse 1.3 , heeft geen zin ! ?
Beperken branduitbreiding
Veiligheidsafstand: minimaal 100 m
(zowel voor publiek als hulpdiensten) Deskundige alarmeren (AGS/ROGS of LIOGS+ en/of CET-md)
Vuurwerktesten EU 2005 – 2006
(Polen)
Europese Unie project
Onderzoek naar gedrag professioneel vuurwerk (1.3 G en 1.4 G & 1.4 S) (UN-0335 en resp. UN-0336 & UN-0337)
Testen uitgevoerd in Polen
TNO voert testen uit (CHAF)
Aandachtspunten testen
TNO heeft vuurwerk in China gekocht en
gecontroleerd Etikettering met goedkeuring TNO In eerder stadium kleinschaliger testen uitgevoerd (project loopt al 3 jaar) Uitkomsten testen zijn openbaar www.chaf.info
Overzicht testsite
afstand tussen 1e en 2e container 500 meter
2e container
1.3
1e container
1.4
e
Inhoud 1 container
1e container (20 foot) transport simulatie
De krater na 1e proef
De brokstukken (tot op 500 meter!)
Krater
Inhoud 2e container
2e container inpandige opslag simulatie
2e container inpandige opslag simulatie
Resultaat 2e proef
De krater na de 2e proef
De brokstukken (1)
De brokstukken (2)
krater
Conclusies
Betrouwbaarheid van inzetprocedure in lesstof
twijfelachtig ?
Effecten vuurwerk bij brand niet voorspelbaar !!!
Uitkomsten onderzoek is beschikbaar !
Niet voorspelbaar……..
Aanbevelingen
Inzetinstructie bij Vuurwerkincidenten met:
Consumentenvuurwerk (1.4 G en S)
Professioneel vuurwerk (o.a. 1.4 / 1.3)
“Illegaal Vuurwerk”
Consumentenvuurwerk
(bijvoorbeeld bij brand in / bij een verkooppunt)
Aanpassing alarmering door Meldkamer :
• Vuurwerk = Middelbrand (incl. (H)OVD) • Direct AGS/ROGS (raadpleeg LIOGS+)
Hanteren OGS-procedure :
• 1e opstellijn 100 meter • Kijken, Denken, Doen………….
Defensief in plaats van offensief optreden
• Nadruk op ontruimen ! in plaats van blussen !
Professioneel en illegaal vuurwerk
(bijvoorbeeld bij brand vuurwerktransport en onverwacht aantreffen vuurwerkopslag bij brand)
Aanpassing alarmering door GMK;
• Vuurwerk = Middelbrand (incl. (H)OVD) • Direct AGS/ROGS (raadpleeg LIOGS+ / EODD) Uitgaan van zwaarste klasse 1.1 (kans op massa-explosie !!) Defensief optreden (alleen ontruimen)
Preparatie
Inventariseer de actuele stand van zaken m.b.t. de opslag van vuurwerk binnen de gemeente / regio Bekijk de situatie ter plekke (vuurwerk is nu al aanwezig !) Verwerk de informatie op bereikbaarheidskaarten / aanvalsplan Besteedt aandacht aan dit onderwerp tijdens overleggen, instructies en oefenavonden
1.4
Publiek :
50 m
Brw :
25 m
1.3
Consumenten
vuurwerk
Professioneel en
illegaal vuurwerk
Brw en publiek:
100 m
Brw en publiek:
100 m
500 – 1.000 m
Normale / heftige Zeer heftige
brand
brand,
geringe drukstoten en beperkte scherfwerking
Blussing heeft
geen zin ! ?
Uitgaan van kans
op
massaexplosie
Nadruk op
ontruimen i.p.v.
blussing
Defensief :
Alleen ontruimen
!
3
scenario’s
1) Opslag - verkooppunt
- legaal
- illegaal
2) Transport - legaal - illegaal 3) Grote opslag
Kenmerk transport
Oneigenlijk vervoer
Vervoer vuurwerk 1.1
Opgewarmd door de zon op Sint -Maarten
Transport op zee…..
Vertrouwen !!!!!!
Preventie – Brandweer en Milieudienst
Melding - uithoren melder / chauffeur
Verkenning – ....kijken, denken en dan DOEN!?
Advisering (H)OVD en AGS/ROGS
Eventueel LIOGS+ of CET-md of EODD