Van Den Berg M — Lecture, 2026-04-02
Opening of the document
Voorbeeld van voettekst
Waterstof
hoe iets
kleins de
wereld in
transitie brengt Marco van den Berg
ATEX en benodigde
kennis
over waterstof
1
H2 + ½ O2 → H2O
2
H2 + ½ O2 H2O
Waterstof als uniek
molecuul
Robuust energiesysteem in een veilige fysieke leefomgeving Waterstofeconomie Duurzaam Betaalbaar
Preparatie op fossiele incidenten blijft nodig
Leveringszekerheid
Gegarandeerd aanbod
Betrouwbare techniek Fysiek veilig
Waterstof
hoe iets
kleins de
wereld in
transitie brengt Marco van den Berg
ATEX en benodigde
kennis
over waterstof
1
H2 + ½ O2 → H2O
2
H2 + ½ O2 H2O
Waterstof als uniek
molecuul
Robuust energiesysteem in een veilige fysieke leefomgeving Waterstofeconomie Duurzaam Betaalbaar
Preparatie op fossiele incidenten blijft nodig
Leveringszekerheid
Gegarandeerd aanbod
Betrouwbare techniek Fysiek veilig
Full text, so the search can find this document · 6 kB of text
MARCO VAN DEN BERG
ADVISEUR GEVAARLIJKE STOFFEN BEPERKEN GEVOLGSCHADE VOOR MENS, DIER EN MILIEU
Waterstof op nummer 1
Waterstof
is geen
gemiddeld molecuul
Waterstof en gezondheid?
Verbrossing
Veroudering
WATERSTOF = 8 x GEZOND
Waterstof houd je juist jong en soepel!
De waterstofdragers!
Waar halen we
waterstof vandaan?
Productie binnen Nederland
Productie binnen Nederland in de
achtertuin en opslag in…
Voorbeeld van voettekst
In welke
fase zitten
we nu?
3/31/2026
Vele
waterstof productiestromen mogelijk
Gasunie, die de komende jaren €1,5 miljard
investeert in de aanleg van het waterstofnetwerk, stelt dat vooral gekeken naar een initiële zuiverheidsgraad van 98%. 'Mocht Nederland hiervan afwijken, dan heeft dat ook weer kosten tot gevolg.'
Waterstof op de bouwplaats
ATEX zonering
Hoe organiseren?
Hoe organiseren we samen de veiligheid?
Doelstellingen veiligheidsbeleid
Repressief optreden
Het vlinderdasmodel voor veiligheid waterstofbestendig maken!
DE IDEALE WERELD
Een
veiligheidsplan is
situationeel
Veilig
ontwerpen
Veilige
operatien
DE PRAKTIJK
Effectieve repressie
en vlot herstel
Knowledge Day
Hydrogen Safety and
Explosion Dynamics Het genuanceerde verhaal 11 April 2025 Kees Theune, Risicobeleid dir. Strategie Energiesysteem 31 Intern gebruik
Het genuanceerde verhaal
Elk materiaal kent toepassingen met beperkingen.
Waterstof wordt al decennia veilig gebruikt.
Zolang het maar is:
❑ Fit for Purpose (FFP)
❑ Fit for Service (FFS)
›
En voldoet aan de wetgeving, normen, richtlijnen.
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Fit for Purpose (FFP)
Materialen en techniek
Hydrogen Materials Technical Database – Sandia National Laboratories EIGA https://www.eiga.eu/elearning-courses/hydrogen-elearning/ NEN 3650 transportleidingen https://www.nen.nl/nen-3650-1-2020-nl-266927 Richtsnoeren waterstof https://www.rvo.nl/onderwerpen/waterstof/richtsnoeren-waterstof Tebodin 2019 https://www.gasunie.nl/expertise/waterstof/waterstof-door-gasleiding-veilig-en-duurzaam/relevante-rapporten Mitigerende maatregelen https://www.rivm.nl/publicaties/signalen-waterstoftransitie ATEX 114, PED, NFPA, API, CEN, …
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Fit for Service (FFS)
Onder andere zijn passende risicoanalyses van groot belang:
HAZOP, HAZID/HIRA, SIL assessments, SIL, QRA, RI&E, QA/QC, Certificatie (PED, ATEX 153), … Publications - EIGA : European Industrial Gases Association
Project Safety Reviews (PSR), MoC (Management of Change) https://publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl/documents/81474/1664358046-pgs_35_v0-2_april_2020.pdf
QA/QC, PED / Keuring (KVI) / Certificatie
WBDA - Keuring voor Ingebruikneming – PED
Inline Inspecties
https://pipelineoperators.org/ Instrumenten:
Toolbox Waterstof - Gevaren - Nederlands Instituut Publieke Veiligheid En vele anderen BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Tot slot
Informeer uzelf. Kijk ook eens naar bijvoorbeeld:
Waterstof | Netbeheer Nederland https://reports.hydelta.nl/technology-safety
Kennisdocumenten waterstof:
https://nlhydrogen.nl/ons-werk-rond-veiligheid-wvip/ Repurposing onshore pipelines for hydrogen: Guiding operators through the re-evaluation process DVGW e.V.: G 202006 H2-Tauglichkeit von Stählen COMPLIANCE HYDROGEN & DERIVATIVES | Benelux
Vragen? Waterstof | RVO.nl
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
36
Intern gebruik
Veiligheid samen organiseren!!
De grenzen
verkennen
Waterstof
We moeten de natuurkundige wetten respecteren!!
Samen leren beheersen !!
Natuurkunde als fundament van
waterstofveiligheid Fysische eigenschappen van waterstof Waterstof heeft een lage dichtheid en snelle vlamverspreiding, wat invloed heeft op ventilatie en detectiesystemen.
Veiligheidsuitdagingen en detectie Snelle lekkages en lage ontstekingsenergie vereisen kortere detectietijden en aangepaste veiligheidscriteria.
Materiaaluitdagingen Waterstofembrittlement kan metalen verzwakken en falen veroorzaken, wat engineeringpraktijken beïnvloedt.
Noodzaak van natuurkundig inzicht
Natuurkundige principes moeten leidend zijn voor regelgeving en modellering, niet gemiddelde aannames.
24-11-2025
Voorbeeldtekst van voettekst
Waarom traditionele vuistregels niet
werken voor waterstof Onjuiste aannames in modellen Traditionele vuistregels baseren zich op zwaardere brandbare gassen, wat niet geldt voor waterstof met zijn lage molecuulgewicht.
Snelle diffusie en menging Waterstof mengt zich zeer snel met lucht door hoge diffusiesnelheid, wat onverwachte ontstekingsrisico’s veroorzaakt.
Microlekkages en veiligheidsrisico’s Door de kleine moleculaire grootte kan waterstof ontsnappen via microlekkages, wat traditionele veiligheidsmaatregelen ondermijnt.
Noodzaak aanpassing modellen
Modellen moeten waterstof’s fundamentele eigenschappen respecteren om risico’s adequaat te beoordelen en regelgeving te verbeteren.
39
Synthese: waarom waterstof aparte
aandacht binnen de regelgeving vereist Unieke eigenschappen van waterstof Waterstof heeft hoge diffusiesnelheid en lage ontstekingsenergie, wat standaardanalyses ontoereikend maakt.
Diversiteit opgestelde strenge regelgeving en normen Internationale kaders zoals ATEX, PGS en ISO eisen aanvullende veiligheid en strengere materiaalkeuzes voor waterstof.
Natuurkundig verantwoorde aanpak Modellen moeten empirisch worden geverifieerd om de unieke eigenschappen van waterstof juist te reflecteren.
Toekomstige waterstofeconomie
Veiligheid en efficiëntie vereisen regelgeving die aansluit bij natuurkundige inzichten en wetenschappelijke onderbouwing.
ADVISEUR GEVAARLIJKE STOFFEN BEPERKEN GEVOLGSCHADE VOOR MENS, DIER EN MILIEU
Waterstof op nummer 1
Waterstof
is geen
gemiddeld molecuul
Waterstof en gezondheid?
Verbrossing
Veroudering
WATERSTOF = 8 x GEZOND
Waterstof houd je juist jong en soepel!
De waterstofdragers!
Waar halen we
waterstof vandaan?
Productie binnen Nederland
Productie binnen Nederland in de
achtertuin en opslag in…
Voorbeeld van voettekst
In welke
fase zitten
we nu?
3/31/2026
Vele
waterstof productiestromen mogelijk
Gasunie, die de komende jaren €1,5 miljard
investeert in de aanleg van het waterstofnetwerk, stelt dat vooral gekeken naar een initiële zuiverheidsgraad van 98%. 'Mocht Nederland hiervan afwijken, dan heeft dat ook weer kosten tot gevolg.'
Waterstof op de bouwplaats
ATEX zonering
Hoe organiseren?
Hoe organiseren we samen de veiligheid?
Doelstellingen veiligheidsbeleid
Repressief optreden
Het vlinderdasmodel voor veiligheid waterstofbestendig maken!
DE IDEALE WERELD
Een
veiligheidsplan is
situationeel
Veilig
ontwerpen
Veilige
operatien
DE PRAKTIJK
Effectieve repressie
en vlot herstel
Knowledge Day
Hydrogen Safety and
Explosion Dynamics Het genuanceerde verhaal 11 April 2025 Kees Theune, Risicobeleid dir. Strategie Energiesysteem 31 Intern gebruik
Het genuanceerde verhaal
Elk materiaal kent toepassingen met beperkingen.
Waterstof wordt al decennia veilig gebruikt.
Zolang het maar is:
❑ Fit for Purpose (FFP)
❑ Fit for Service (FFS)
›
En voldoet aan de wetgeving, normen, richtlijnen.
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Fit for Purpose (FFP)
Materialen en techniek
Hydrogen Materials Technical Database – Sandia National Laboratories EIGA https://www.eiga.eu/elearning-courses/hydrogen-elearning/ NEN 3650 transportleidingen https://www.nen.nl/nen-3650-1-2020-nl-266927 Richtsnoeren waterstof https://www.rvo.nl/onderwerpen/waterstof/richtsnoeren-waterstof Tebodin 2019 https://www.gasunie.nl/expertise/waterstof/waterstof-door-gasleiding-veilig-en-duurzaam/relevante-rapporten Mitigerende maatregelen https://www.rivm.nl/publicaties/signalen-waterstoftransitie ATEX 114, PED, NFPA, API, CEN, …
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Fit for Service (FFS)
Onder andere zijn passende risicoanalyses van groot belang:
HAZOP, HAZID/HIRA, SIL assessments, SIL, QRA, RI&E, QA/QC, Certificatie (PED, ATEX 153), … Publications - EIGA : European Industrial Gases Association
Project Safety Reviews (PSR), MoC (Management of Change) https://publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl/documents/81474/1664358046-pgs_35_v0-2_april_2020.pdf
QA/QC, PED / Keuring (KVI) / Certificatie
WBDA - Keuring voor Ingebruikneming – PED
Inline Inspecties
https://pipelineoperators.org/ Instrumenten:
Toolbox Waterstof - Gevaren - Nederlands Instituut Publieke Veiligheid En vele anderen BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
Tot slot
Informeer uzelf. Kijk ook eens naar bijvoorbeeld:
Waterstof | Netbeheer Nederland https://reports.hydelta.nl/technology-safety
Kennisdocumenten waterstof:
https://nlhydrogen.nl/ons-werk-rond-veiligheid-wvip/ Repurposing onshore pipelines for hydrogen: Guiding operators through the re-evaluation process DVGW e.V.: G 202006 H2-Tauglichkeit von Stählen COMPLIANCE HYDROGEN & DERIVATIVES | Benelux
Vragen? Waterstof | RVO.nl
BBT / ILI overleg met RIVM 2025
Intern gebruik
36
Intern gebruik
Veiligheid samen organiseren!!
De grenzen
verkennen
Waterstof
We moeten de natuurkundige wetten respecteren!!
Samen leren beheersen !!
Natuurkunde als fundament van
waterstofveiligheid Fysische eigenschappen van waterstof Waterstof heeft een lage dichtheid en snelle vlamverspreiding, wat invloed heeft op ventilatie en detectiesystemen.
Veiligheidsuitdagingen en detectie Snelle lekkages en lage ontstekingsenergie vereisen kortere detectietijden en aangepaste veiligheidscriteria.
Materiaaluitdagingen Waterstofembrittlement kan metalen verzwakken en falen veroorzaken, wat engineeringpraktijken beïnvloedt.
Noodzaak van natuurkundig inzicht
Natuurkundige principes moeten leidend zijn voor regelgeving en modellering, niet gemiddelde aannames.
24-11-2025
Voorbeeldtekst van voettekst
Waarom traditionele vuistregels niet
werken voor waterstof Onjuiste aannames in modellen Traditionele vuistregels baseren zich op zwaardere brandbare gassen, wat niet geldt voor waterstof met zijn lage molecuulgewicht.
Snelle diffusie en menging Waterstof mengt zich zeer snel met lucht door hoge diffusiesnelheid, wat onverwachte ontstekingsrisico’s veroorzaakt.
Microlekkages en veiligheidsrisico’s Door de kleine moleculaire grootte kan waterstof ontsnappen via microlekkages, wat traditionele veiligheidsmaatregelen ondermijnt.
Noodzaak aanpassing modellen
Modellen moeten waterstof’s fundamentele eigenschappen respecteren om risico’s adequaat te beoordelen en regelgeving te verbeteren.
39
Synthese: waarom waterstof aparte
aandacht binnen de regelgeving vereist Unieke eigenschappen van waterstof Waterstof heeft hoge diffusiesnelheid en lage ontstekingsenergie, wat standaardanalyses ontoereikend maakt.
Diversiteit opgestelde strenge regelgeving en normen Internationale kaders zoals ATEX, PGS en ISO eisen aanvullende veiligheid en strengere materiaalkeuzes voor waterstof.
Natuurkundig verantwoorde aanpak Modellen moeten empirisch worden geverifieerd om de unieke eigenschappen van waterstof juist te reflecteren.
Toekomstige waterstofeconomie
Veiligheid en efficiëntie vereisen regelgeving die aansluit bij natuurkundige inzichten en wetenschappelijke onderbouwing.