Enschede — Vergunning — Advies Defensie

Blad -1-

Het bureau gaf desgevraagd advies. Tevens was een toezichthoudende taak voor het bureau in de Hinderwet opgenomen.
Zowel de adviestaak als de toezichthoudende taak zijn opgenomen in de Wet Milieubeheer die de Hinderwet heeft vervangen.
Gebruikte afkortingen:
Ter uitvoering aan het gestelde in de Hinderwet, werd door de Directie Materieel Koninklijke Landmacht, de daar uit voortvloeiende werkzaamheden ondergebracht bij het bureau MILAN, het welk deze naamvoering heeft gebruikt tot aan de reorganisatie van 1998.
De afkorting MILAN staat voor: Milieu Arbo en NBC Ter verduidelijking: met Arbo wordt bedoeld de arbeidsomstandigheden en met NBC wordt bedoeld Nucleair Biologisch en Chemisch Na de reorganisatie in 1998 heeft het bureau MILAN een naamswijziging ondergaan en werd vervolgens de naam bureau AMV gebruikt.
De afkorting AMV staat voor: Advies Milieu Vergunningen.
De afkorting MCGS staat voor: Militaire Commissie Gevaarlijke Stoffen.
Gehoorde personen als getuige:
Op 09 juni 2000 te Den Haag werd als getuige gehoord de heer HENDRICHS, zijn de sous chef Verwerving van de directie Materieel van de Koninklijke Landmacht.
Op 22 september 2000 te Den Haag werd als getuige gehoord de kolonel VELMANS, zijn de de plaatsvervangend sous chef van de directie Materieel van de Koninklijke Landmacht.
Op 05 oktober 2000 te Den Haag werd als getuige gehoord de majoor KOSTERMANS, zijn de stafofficier van het MCGS.
In de periode van 03 juli 2000 tot en met 23 augustus 2000 te Ede werd als getuige gehoord de majoor CEELEN, zijn de hoofd van de afdeling AMV.
In de periode van 23 juni 2000 tot en met 19 juli 2000 te Ede werd als getuige gehoord de kapitein FORSMAN, zijn de adviseur van de afdeling AMV.
In de periode van 21 juli 2000 tot en met 27 juli 2000 te Hulst werd als getuige gehoord de heer de BLES, zijn de voormalig adviseur van de afdeling AMV.
In de periode van 23 juni 2000 tot en met 27 juni 2000 te ’t Harde werd als getuige gehoord de heer BOUMA, zijn de voormalig adviseur van de afdeling AMV.

Blad -2-

Bevel tot uitlevering documenten:
Middels een bevel tot uitlevering zijn de navolgende documenten ter beschikking gesteld van het onderzoek door de majoor JOBSE, stafofficier van de Directie Materieel van de Koninklijke Landmacht te Den Haag.

Blad -3-

•

een kopie van de regelgeving met betrekking tot de organisatie en werkzaamheden van het bureau AMV.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3290 tot en met 3302 van het G. Dossier.

•

een handboek bureau adviseur milieuvergunningen versie 05-012000.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3303 tot en met 3318 van het G. Dossier.

•

inventarisatie zwakke punten d.d. 25-05-2000.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3319 tot en met 3321 van het G. Dossier.

•

orgaanbeschrijving van de groep secr MCGS / adviezen milieuvergunningen (stafgroep) d.d. 22-12-98.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3305 tot en met 3306 van het G. Dossier.

•

functiebeschrijving d.d. 06-03-1998.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3322 tot en met 3332 van het G. Dossier.

•

het handboek milieuvergunningen, opslaan van vuurwerk.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3333 tot en met 3354 van het G. Dossier.

•

de normstelling opslag groot vuurwerk d.d. mei 1992.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3355 tot en met 3364 van het G. Dossier.

•

het archiefdossier 27.981 S.E. Fireworks Enschede.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4162 tot en met 4271 van het G. Dossier.

•

een fax van de heer BAKKER aan de heer FORSMAN.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3213 van het G. Dossier.

•

een tekening met betrekking tot S.E. Fireworks.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3214 van het G. Dossier.

•

aantekeningen van de heer FORSMAN met betrekking op S.E.
Fireworks d.d. 10 mei 2000.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3215 van het G. Dossier.

•

een kopie van de reactie van de Hr Hendrichs op het rapport Booij.

Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4714 tot en met 4717 van het G. Dossier.
Tevens is door tussenkomst van de Hoofdofficier van Justitie te Almelo zijn wij verbalisanten in het bezit gesteld van een rapport opgesteld in opdracht van het Ministerie van Defensie met betrekking tot het bureau AMV, door de heer Booij.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4650 tot en met 4710 van het G. Dossier.
Historisch overzicht van de personele bezetting van MILAN cq AMV:
De Hr Bouma van 11 1987 tot en met 01 03 1997 als kapitein De Hr de Bles van 1991 tot en met 01 06 1996 als burger De Hr Ceelen van 11 1993 tot en met 11 1999 als majoor De Hr Forsman van 09 1996 tot en met heden als kapitein De Hr Kohler van onbekend tot en met heden als burger Rayon indeling:
Voor de te verrichten werkzaamheden door het personeel van het bureau AMV, is het Nederlands grondgebied verdeeld in rayons. Voor ieder rayon was een der adviseurs verantwoordelijk voor de te verrichten werkzaamheden. Tevens vielen bepaalde locaties onder verantwoording van het Hoofd van het bureau AMV .
Rayon Noord werd als volgt begrensd: alles boven het Noordzee kanaal en boven de autosnelweg de A12. De Hr Forsman vertegenwoordigde dit gebied.
Rayon Zuid werd als volgt begrensd: alles beneden het Noordzee kanaal en onder de autosnelweg de A12. De Hr Kohler vertegenwoordigde dit gebied.
De bepaalde locaties zijn: de luchthaven Schiphol en het havengebied Rotterdam en Amsterdam. Deze locaties werden vertegenwoordigd door de Hr Ceelen.
In december 1999 heeft er een integriteit onderzoek plaats gevonden met betrekking tot de werkzaamheden van de Hr Ceelen en de Hr Kohler, beiden werkzaam bij het bureau AMV. Door de hr Hendrichs, de sous chef Verwerving is intern de beslissing genomen de rayon indeling te wijzigen hetgeen inhield dat het rayon Noord vertegenwoordigd zou gaan worden door de Hr Kohler en het rayon Zuid door de Hr Forsman.

Blad -4-

Organisatie structuur van het bureau AMV:

Systeemgp
Verwerving
Stafgroep
Planning
en Beheer

Verwervings
Management

Secretariaat

MCGS/
AMV

Het Bureau Adviseur Milieuvergunningen maakt deel uit van de systeem groep Verwerving van de Directeur Materieel van de Koninklijke Landmacht gevestigd te Den Haag Het bureau vormt samen met de Militaire Commissie Gevaarlijke Stoffen een cluster.
Personeelsbestand van het bureau AMV:
In 1994 kende het bureau AMV 5,5 formatie plaatsen te weten, Een hoofd, drie adviseurs, en 1,5 administratief medewerker.
In 1998 heeft een reorganisatie plaatsgevonden. Toen is de structuur volgens bovenstaand organigram ontstaan.
Tot dat moment was het bureau AMV een onderdeel van de cluster MILAN.
Na de reorganisatie in 1998 van het bureau werd de bezetting van het bureau in de functies ingedeeld als:
- een hoofd tevens adviseur in de persoon van de Hr Ceelen, - twee adviseurs in de persoon van de Hr Forsman en de Hr Kohler.
De administratieve ondersteuning voor het bureau AMV werd separaat ondergebracht.
In december 1999 is het hoofd van het bureau AMV, de Hr Ceelen, uit zijn functie ontheven. Zijn taken worden waargenomen door de heer Forsman.
Functie omschrijving en functie eisen:
Aan de hierboven vermelde functies zijn middels zogenaamde FOFE's functie omschrijving functie eisen, onder andere de gewenste opleiding en kennis vermeld van de medewerkers.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3322 tot en met 3332 van het G. Dossier.
De opleidingseisen zijn:
• Deel opleiding officier munitie techniek TNO • cursus milieurecht voor niet – juristen • cursus handhaving milieurecht Blad -5-

•

cursus groot vuurwerk

Door de medewerkers werd verklaard dat zij niet voldoen aan alle opleidingseisen maar door training on the job wel de kennis hebben opgedaan om hun taak uit te voeren.
Door de Hr. Hendrichs werd verklaard dat het personeel niet precies de opleidingen hebben gevolgd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0851 van het G. Dossier.
Door de Hr Velmans werd verklaard dat de oude werknemers de cursussen hebben gehad.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4303 van het G. Dossier.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat hij drie gestelde opleidingen niet heeft gevolgd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0364 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij drie gestelde opleidingen niet heeft gevolg.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0585 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij drie gestelde opleidingen niet heeft gevolgd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0287 van het G. Dossier.
Door de Hr de Bles werd verklaard dat hij drie gestelde opleidingen niet heeft gevolgd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3956 van het G. Dossier.
Zij allen hadden het idee dat zij voldeden aan de gestelde functie eisen daar zij kennis hadden op het gebied van mijnen en explosieven, men vond allen deskundige te zijn op het gebied.
Sturing:
De directe aansturing van het bureau AMV vindt plaats door de plaatsvervangend sous chef verwerving van de Directie Materieel, tevens is aan de plaatsvervangend sous chef verantwoording verschuldigd door het bureau AMV.
De kolonel Velmans verklaarde dat de majoor Kostermans het bureau AMV te samen met MCGS (militaire commissie gevaarlijke stoffen) vertegenwoordigde in een twee wekelijks overleg. Dit overleg betrof bestuurlijke zaken, geen vakinhoudelijke zaken.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4303 van het G. Dossier.
Bevoegdheden:
De Directeur Materieel van de Koninklijke Landmacht is wettelijk bevoegd om te adviseren in het kader van de vergunning verlening, hetgeen wettelijk is vastgelegd in het inrichtingen en vergunningen besluit milieubeheer, artikel 7.1 lid1 onder a.

Blad -6-

Het Hoofd van het bureau AMV van de Directie Materieel van de Koninklijke Landmacht is wettelijk bevoegd toezicht uit te oefenen op de naleving van de vergunning voorwaarden, hetgeen is vastgelegd in de wet milieubeheer artikel 18.4.
Eventuele geconstateerde overtredingen konden alleen schriftelijk worden kenbaar gemaakt aan het bevoegd gezag.
De Directeur Materieel van de Koninklijke Landmacht is wettelijk bevoegd zoals hierboven is aangegeven. Naar aanleiding van deze bevoegd is destijds vervolgens het thans hetende bureau AMV opgericht. Bij het Ministerie van Defensie zijn door ons geen mandaat regeling en of dienstorder aangetroffen dan alleen de functieomschrijvingen en orgaanbeschrijving.
Voor de functieomschrijvingen wordt specifiek verwezen naar de pagina's 3322 tot en met 3332 van het G. Dossier.
Voor de orgaanbeschrijving wordt specifiek verwezen naar de pagina's 3305 tot en met 3306 van het G. Dossier.
Taken:
Gebaseerd op de wet (Wet Milieubeheer) en de regelgeving (aanwijzingsbeschikking toezichthouders) zijn de volgende taken van het bureau AMV te onderscheiden:
1. Het verstrekken van advies aan het bevoegd gezag bij de vergunningprocedure voor inrichtingen waarbij met explosieve stoffen wordt gewerkt, inzake de externe veiligheid en milieuaspecten, hierbij wordt gewerkt met de onderverdeling in civiele en militaire inrichtingen;
2. Het houden van toezicht op de naleving van de vergunningsvoorwaarden.
De orgaan en functie beschrijving van het bureau AMV d.d. 22 december 1997, beschrijft een uitwerking van de twee bovenstaande taken alsmede worden onder andere de navolgende activiteiten genoemd:
1. Het voeren van intern en extern overleg inzake vergunningen en de toepassing van algemene regels krachtens de Wet Milieubeheer, 2. Het verwerven en in stand houden van juridische, procedurele en technische deskundigheid op het gebied van de materiele veiligheid, in het bijzonder met betrekking tot de opslag, 3. Het bevorderen van de totstandkoming van landelijke normering alsmede de bewaking en toepassing van de normering.
Werkwijze van het bureau AMV:
Door de hr De Bles werd verklaard dat het handboek milieuvergunningen geen wettelijke of juridische status had. Hij weet dat het handboek er al was toen hij aanving als adviseur. Hij heeft zelf meegewerkt aan een wijziging van het handboek in 1995.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3967 van het G. Dossier.

Blad -7-

Door de hr Ceelen werd verklaard dat hij zelfs het handboek heeft mede herschreven, thans is het handboek een begrijpelijk stuk.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0364 van het G. Dossier.
Door de hr Ceelen werd verklaard dat het handboek bureau advies milieu vergunningen door hem in de periode dat hij hoofd was van AMV was samengesteld. Hiervoor was er een “procedure bundel”.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0365 van het G. Dossier.
Het handboek adviseur milieu vergunningen heeft geen juridische of wettelijke status. Het betreft een intern handboek van het bureau AMV welke dient als handvest voor te volgen procedures.
In het handboek bureau adviseur milieu vergunningen zijn de procedures van de onderscheiden advies taken beschreven, we beperken ons tot de civiele procedure.
Civiele advies procedure:
• • • • • • •

Een particulier kan om tot een vergunningaanvraag te komen bij het bevoegd gezag een verzoek indienen.
Het bevoegd gezag pleegt vooroverleg met het bureau AMV.
De adviseur verstrekt vervolgens een voorlopig advies.
Aan de hand van de opgestelde ontwerp beschikking zal door AMV een formeel advies worden uitgebracht aan het bevoegd gezag.
Door het bevoegd gezag wordt een beschikking gemaakt.
Indien de beschikking afwijkt van de ontwerpbeschikking vindt een beoordeling door de adviseur plaats.
Na overleg met het bevoegd gezag over de motivering van de afwijking wordt afgewogen of een beroep wordt ingesteld bij de Raad van State.

Civiele toezicht procedure:
•
•
•
•

Toezicht wordt gehouden op de voorgeschreven inrichtingen en uitsluitend op de externe veiligheid.
Voor civiele inrichtingen wordt naar een controle frequentie gestreefd, zoals deze is vermeld in het handboek milieu vergunningen.
Per jaar wordt een jaar programma opgesteld van de te bezoeken inrichtingen, opgesteld door het hoofd van het bureau AMV en uitgevoerd door de adviseurs.
Van elke controle wordt een rapport opgemaakt waarvan het bevoegd gezag schriftelijk op de hoogte wordt gebracht.
Opmerking verbalisanten: Door de medewerkers is verklaard dat de frequentie van de controles niet volgens de planning werd uitgevoerd.
Dit is een gevolg van de werkdruk en het personeelstekort.

Wet en regelgeving:
Civiele advies procedure

Blad -8-

Zoals beschreven onder het hoofdstuk “civiele advies procedure”, werd aan de hand van de ontwerp beschikking een formeel advies uitgebracht aan het bevoegd gezag.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat nergens staat vermeld dat een adviseur de locatie moet bekijken. Vaak aan de hand van de bouwtekeningen en kadastrale gegevens, met vermelding van de klasse en hoeveelheid vuurwerk voor de opslag, kon een advies worden uitgebracht.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0365 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij altijd ter plaatse ging kijken zodra er een advies werd gevraagd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0291 van het G. Dossier.
Het formele opgemaakte advies diende gecorrigeerd en ondertekend te worden door het hoofd van het bureau AMV, voor de verzending aan het bevoegd gezag.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat de Hr Ceelen bekend had gemaakt dat men gebruik kon maken, voor ondertekening, van zijn handtekening stempel. Het gebruik was niet officieel vastgelegd. Het lag aan de stemming van de Hr Ceelen of hij zelf de brieven ondertekende.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 2555 van het G. Dossier.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat hij zijn adviseurs had gezegd dat hij het fysiek niet meer trok en dat de brieven konden worden voorzien van zijn handtekening stempel.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0366 van het G. Dossier.
In het handboek milieuvergunningen staat onder hoofdstuk 2.2.5 de procedure beschreven met betrekking tot de beschikking. Kort weergegeven:
Vervolgens werd de beschikking door het bevoegd gezag aan het bureau AMV gezonden, en nam de adviseur kennis van de inhoud van de beschikking, indien deze afweek werd overleg gevoerd over de motivering van het bevoegd gezag van de afwijking. Afhankelijk van de motivering wordt in samenspraak met het Hoofd van het bureau afgewogen of een beroep bij de Raad van State zou moeten worden ingesteld, na verkregen toestemming van de Directeur Materieel.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat de bewaking van de vergunning verlening niet meer werd uitgevoerd. Als bepaalde adviezen niet waren opgenomen in de vergunning werd daar door AMV niets aangedaan in verband met de onderbezetting. Een beroep bij de Raad van Staten is nooit ingesteld.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0386 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat met name de laatste tijd niet kon worden bekeken of dat de adviezen door de gemeenten waren overgenomen in de vergunning, dit door de werkdruk.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0625 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij zijn adviezen naast de beschikking legde en deze punt voor punt af ging.

Blad -9-

Specifiek wordt verwezen naar pagina 0311 van het G. Dossier.
Civiele toezicht procedure Zoals beschreven onder het hoofdstuk “civiele toezicht procedure”, diende naar een controle frequentie te worden gestreefd zoals in het handboek milieuvergunningen vermeldt.
In het handboek bureau adviseur milieuvergunningen staat onder hoofdstuk 3.2 vermeld “in de eerste week van december van elk kalenderjaar maakt de administratieve ondersteuning een overzicht van alle inrichtingen die in het daaropvolgende jaar voor het houden van toezicht in aanmerking komen.
In het handboek staat tevens onder hoofdstuk 3.1 onder 5 de controle frequentie vermeld. Onder punt a.8 staat aangegeven:
Voor civiele inrichtingen “opslag vuurwerk” Minder dan 10 ton eenmaal per vijf jaar Meer dan 10 ton doch minder dan 100 ton eenmaal per drie jaar Meer dan 100 ton eenmaal per twee jaar.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat door de personele onder bezetting geen uitvoering kon worden gegeven aan de twee jaarlijkse controles, tevens werd niets meer gedaan aan de planning van de controles.
Nergens staat wanneer en met welke frequentie een firma dient te worden bezocht met betrekking tot het toezicht. De taak van toezicht is na 1997 nagenoeg niet uitgevoerd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0365 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat begin jaren negentig een controle schema werd opgesteld en dat dit in 1995 goed liep.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0294 van het G. Dossier.
Door de Hr Velmans werd verklaard dat hij sinds vorig jaar wist dat de controlerende functie op een laag pitje stond.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4303 van het G. Dossier.
Historie contacten AMV – Gemeente Enschede mbt S.E. Fireworks In het archief van het bureau AMV is een dossier aangetroffen met betrekking tot het vuurwerkbedrijf S.E. Fireworks, gevestigd te Enschede.
In dit dossier bevindt zich de schriftelijke verslaglegging van de contacten tussen personeel van het bureau AMV en het personeel van de gemeente Enschede.
De in het dossier aanwezige briefwisseling begint op 12 augustus 1994.
De laatste in het dossier aanwezige brief is van 07 december 1999.
Aangevuld met verklaringen van de medewerkers van het bureau AMV ontstaat het volgende beeld van de contacten tussen AMV en de gemeente Enschede:
•

Blad -10-

De heer Bouma bezocht het bedrijf in 1993. Hij schrok van wat hij aantrof. Hij constateerde dat de vergunning ruimschoots werd overschreden. Bouma meldde dit volgens zijn zeggen aan de gemeente Enschede. Hij herinnerde zich niet meer of dit mondeling of schriftelijk was gebeurd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0296 van het G. Dossier.

Een rapportage hieromtrent werd niet in het dossier aangetroffen.
In augustus 1994 start een briefwisseling tussen het bureau AMV en de gemeente Enschede omtrent de advisering om tot een nieuwe vergunning te komen.
De eerste brief die in het dossier 27.981 werd aangetroffen, is een brief van de gemeente Enschede, als reactie op een brief van het bureau AMV.
De voorafgaande brief werd echter niet in het dossier aangetroffen doch wel in het dossier dat bij de gemeente Enschede werd aangetroffen.
In 1996 was de gemeente Enschede voornemens de aanvraag van 1994 verder af te handelen.
Het bureau AMV reageerde hierop met een brief die aangeeft dat eerder uitgebrachte adviezen onverkort van kracht bleven.
In januari 1997 stuurde de gemeente Enschede een ontwerpbesluit aanvraag milieuvergunning voor advies aan het bureau AMV. Op 10 februari 1997 reageerde het bureau AMV met een advies.
Opmerking verbalisanten: De brieven van het bureau AMV werden afgesloten met een standaard zin, “dat zonder ontwerpbesluit geen advies kan worden uitgebracht”.
De gemeente Enschede heeft echter het ontwerpbesluit juist voor een advies ingezonden.
De gemeente Enschede reageerde hierop en telefonisch werd aan de Hr ten Bosch van de gemeente Enschede medegedeeld dat AMV akkoord ging met de ontwerpbeschikking.
Op 22 april 1997 werd het besluit conform de Wet Milieubeheer door de gemeente Enschede gezonden aan het bureau AMV. Het bureau AMV stuurde een brief terug met de inhoud dat men geen bezwaar had tegen het besluit.
Op 16 juni 1998 stuurde het bureau AMV de gemeente Enschede een brief met de resultaten van een gebracht toezichthoudend bezoek aan het vuurwerk bedrijf S.E. Fireworks. Het genoemde bezoek was door de Hr Forsman van het bureau AMV aan het bedrijf gebracht.
In de bedoelde brief werden een negental punten door de Hr Forsman gerapporteerd:
• in bunker 1 staat naast vuurwerk een ontplofbare stof, • in bunker 4 staan foutief gestickerde dozen, 1.3G moet zijn 1.4G • in bunker 8 ontbreekt de kozijnaanslag, • in bunker 12 staan naast verpakt vuurwerk 1.4G, afval vuurwerk ontvlambare stoffen als in bunker 1 een aantal losse mortierbommen, die daardoor in de klasse 1.1 moeten worden ingedeeld • in sommige bunkers staat een combinatie van 1.3G en 1.4G waarmee de totale inhoud van de bunkers boven de totale hoeveelheid komt.
Daarnaast wordt in het algemeen het vuurwerk te hoog opgestapeld, namelijk bijna tegen de sprinklerinstallatie aan, • in loods 6 staat een afgevoerde partij vuurwerk, in strijd met de vergunning,

Blad -11-

•
•
•

in totaal staan er zeven containers, terwijl er op de tekening bij de vergunning drie zijn weergegeven. Van de kant van AMV bestaat hier geen bezwaar tegen een en ander moet wel vastgelegd worden, in een van de containers staat te veel vuurwerk, circa drie duizend kilogram in plaats van de toegestane twee duizend kilogram, verpakkingsafval niet laten liggen.

In het dossier van AMV is geen reactie van de gemeente Enschede aangetroffen naar aanleiding van de bovenvermelde gerapporteerde punten.
Op 17 november 1998 stuurde de gemeente Enschede een verzoek aan het bureau AMV voor uitbreiding van het aantal zee containers, alsmede een verhoging van het toegestane gewicht voor de inhoud van de zee containers, de MAVO boxen en ompak ruimte. De gemeente Enschede verzocht om een vooroverleg met het bureau AMV.
Op 25 januari 1999 stuurde de gemeente Enschede een brief aan het bureau AMV, met het verzoek binnen twee weken een advies te verstrekken op het eerder ingestuurde verzoek van 17 november 1998.
Op 23 februari 1999 stuurde de Hr Ceelen van het bureau AMV een brief naar de gemeente Enschede waarin de volgende punten zijn opgenomen, • de opslag in zee containers geniet niet zijn voorkeur, maar hij kan zich verenigen met de verhoging van de hoeveelheden vuurwerk per opslag ruimte en de uitbreiding van het aantal gewenste containers.
• Met Bakker en Pater is afgesproken, dat de containers op een lijn worden gezet en niet tegenover elkaar, het betreft een tijdelijke oplossing, 1 a 2 jaar, in afwachting van nieuwbouwplannen in de nieuwbouw worden geen containers meer gepland.
Indien de ompak ruimte wordt voorzien van een handbediende sprinklerinstallatie kan de hoeveelheid hier worden uitgebreid tot vijfhonderd kilogram.
Op 17 mei 1999, datum conform route formulier, werd bij bureau AMV een ontwerpbesluit ontvangen voor advies over een veranderingsvergunning met een tijdelijk karakter en wel voor de duur van drie jaar voor een inrichting voor de opslag van vuurwerk.
Hierin waren geen voorschriften opgenomen met betrekking tot de opslag van vuurwerk in zee containers.
Op 18 mei 1999 stuurde de hr Ceelen van het bureau AMV een brief aan de gemeente Enschede waarin hij aangaf dat hij zich kon verenigen met de geformuleerde voorschriften, te weten instructie personeel en opslag van vuurwerk.
Op 11 augustus 1999 werd bij het bureau AMV het besluit veranderingsvergunning met een tijdelijk karakter voor de duur van drie jaar voor een inrichting voor opslag van vuurwerk van de gemeente Enschede ontvangen.
Op 10 september 1999 werd bij het bureau AMV een brief ontvangen van de gemeente Enschede waarin advies werd gevraagd voor de te plegen nieuwbouw van S.E. Fireworks.
Blad -12-

Op 07 december 1999 stuurde de hr Ceelen van het bureau AMV een brief naar de gemeente Enschede als reactie op de brief van 10 september 1999.
De hr Ceelen stelde in deze brief een aantal aanvullende vragen en merkte op dat hij slechts kon adviseren als hij in het bezit was van de ontwerpvergunning.
In deze brief vroeg de hr Ceelen of het hier de opslag van vuurwerk voor particulier gebruik dan wel groot vuurwerk betrof. In zijn afgelegde verklaringen gaf de hr Ceelen aan dat hij nooit begrepen heeft dat op het bedrijf evenementen vuurwerk aanwezig was.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0383 van het G. Dossier.
In dezelfde verklaring werd verklaard door de hr Ceelen dat hij wel op de hoogte was, van het feit dat op het bedrijf, evenementenvuurwerk aanwezig was.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0383 van het G. Dossier.
Sprinklerinstallatie:
In het handboek milieuvergunningen staan in hoofdstuk 6.2 gestelde eisen vermeld voor ompak ruimte met en zonder sprinkler installatie. Tevens staan in de hoofdstukken 6.4.2. en 6.4.3 aanvullende voorschriften vermeld met en zonder sprinklerinstallatie.
Door de hr Forsman werd verklaard dat tijdens de controle in juni 1998 door hem verricht de zogenaamde sprinklerinstallatie in een der gebouwen van het middenterrein aangeduid met de “C” was gezien. Hij ging ervan uit dat er meerdere ruimten in het “C” gebouw waren voorzien. Hij wist dat het een automatische installatie zou moeten zijn doch wist hij niet welk soort er was geïnstalleerd. Hij wist dat het een automatische installatie zou moeten zijn daar het automatisch bij niet aanwezig zijn van personen, in werking zou moeten treden. Bij een opslagruimte diende dit zo te zijn.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0616 van het G. Dossier.
Door de hr Ceelen werd verklaard dat op een gegeven moment de eis van een automatische sprinklerinstallatie voor een ompak ruimte waar 500 kilogram mocht worden opgeslagen is gewijzigd in een handbediende installatie. In een ompak ruimte dient altijd iemand aanwezig te zijn, is er niemand aanwezig dan mag er geen vuurwerk aanwezig zijn.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0370 van het G. Dossier.
Advisering versus Toezicht Zoals omschreven worden advies en toezicht taken uitgevoerd door het bureau AMV.
In de Wet Milieubeheer is de Directeur Materieel van de Koninklijke Landmacht genoemd voor de adviestaak, terwijl in de beschikking toezichthouders het Hoofd van de afdeling AMV is aangewezen voor de toezicht taak.

Blad -13-

Door de Hr Forsman werd verklaard dat het geen ideale situatie is dat je toezicht moet houden bij bedrijven waar je zelf het advies over hebt uitgebracht.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 2565 van het G. Dossier.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat het toezicht aan verbetering toe was.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0387 van het G. Dossier.
Ook verklaarde de Hr Ceelen dat na1997 de taak van toezicht nagenoeg niet uitgevoerd is.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0365 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat het toezicht de tweede prioriteit had en adviezen de hoogste prioriteit.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 288 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard dat de voornaamste taak was het verstrekken van adviezen, daarnaast het toezicht houden.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3956 van het G. Dossier.
Actie van AMV naar aanleiding van rapport Culemborg Naar aanleiding van de ramp te Culemborg in 1991 zijn door overheidswege verscheidene rapporten en onderzoeken uitgevoerd.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat zij geen beproevingen deden.
Defensie had daar geen belang bij en geen geld voor. De laatste beproeving die hij heeft gedaan was met zogenaamde YTONG blokken. Hij weet niet of dat er geen aanbevelingen uit het rapport Culemborg zijn opgenomen in het handboek milieuvergunningen. Als dit gebeurde dan is dit onder verantwoording van de heer de Bles gedaan. Het rapport was bij onze afdeling aanwezig. Het was voor TNO geen aanleiding om de afstandstabellen te herzien. Getuige heeft er dus niet veel mee gedaan.
Voor de getuigenverklaring van Hr Ceelen met betrekking tot bovenstaand wordt specifiek verwezen naar pagina 0369 van het G. Dossier.
Ook wordt verwezen naar de getuigenverklaring van Hr Ceelen, specifiek pagina 0397 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat het memorandum opslag klein en groot vuurwerk geen status had doch was bedoeld voor eensluidend advies. Ze zijn opgesteld naar aanleiding van de explosie te Culemborg.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3957 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat we beschikten over een budget voor onderzoeken.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3957 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat wanneer zij ergens onvoldoende kennis hadden, zij over een budget beschikten voor het uitvoeren van onderzoek. Zij hebben verschillende onderzoeken laten uitvoeren. Hij herinnerde zich dat zij begin jaren tachtig onderzoek hebben gedaan naar de effecten van brandende sigaretten, omvallende olielampen, enzovoort.
Zij kwamen tot de conclusie dat bij brand met verpakt vuurwerk weinig kon

Blad -14-

gebeuren, als de zuurstoftoevoer maar werd afgesneden. Vandaar de voorschriften met betrekking tot zelfsluitende deuren.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3957 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat er verder proeven zijn gedaan om hen een beter inzicht te geven in de daadwerkelijke effecten van brand bij vuurwerk. Zij hebben bijvoorbeeld in Mill een proef gedaan met vuurwerk van de klasse 1.4. TNO-PML heeft die proef uitgevoerd en gerapporteerd.
De proeven die hadden gedaan waren aanleiding om de afstandshoeveelheid relatie aan te passen.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3961 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat zij proeven hadden gedaan met sprinklerinstallaties.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3967 van het G. Dossier.
Door de hr Bouma werd verklaard dat hij rond 1996 aanwezig was geweest bij een beproeving op de Leusder heide met zogenaamde YTONG blokken.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0310 van het G. Dossier.
Opslag van vuurwerk in zee containers In het handboek milieuvergunningen onder hoofdstuk 3.6 staat vermeld, “Als bewaarplaats kan (gedurende korte tijd) voor, tijdens en na de vuurwerkverkoop periode gebruik gemaakt worden van containers”.
In het handboek milieuvergunningen onder hoofdstuk 6.7 staan enkele eisen vermeld waaraan de container voor opslag van vuurwerk dient te voldoen.
Kort aangegeven zijn deze eisen:
De container dient 60 tenminste minuten brandwerend te zijn.
De container dient te worden afgesloten met een lichte ketting met hangslot.
In overleg met het bureau AMV dient de hoeveelheid te worden bepaald.
Bij de container dient een draagbaar blustoestel aanwezig te zijn.
Indien er twee of meerdere containers worden geplaatst dient tussen de containers minimaal 500 mm vrije ruimte te worden gelaten.
Het bureau AMV heeft in de loop van de negentiger jaren steeds vaker het verzoek ontvangen voor de opslag van vuurwerk in containers.
Bij het bureau AMV was men niet gelukkig met de opslag in containers, doch men verwees naar de uitspraak van de Raad van Staten.
De opslag van vuurwerk in zee containers is vastgelegd in het handboek milieuvergunningen.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat bij het bureau de vraag werd gesteld of dat men in een container van 2000 kg naar 3500 kg op slag van consumenten vuurwerk kon, hetgeen volgens hem kon.
Voor de afstandstabel scheelt dit hooguit een meter.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0393 van het G. Dossier.
Ongeveer anderhalf jaar geleden heeft getuige Ceelen besloten dat van AMV geen containers meer geadviseerd werden tenzij de containers een uur brandwerend waren alsmede de deuren.

Blad -15-

Specifiek wordt verwezen naar pagina 0394 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat wij van AMV hielden vast aan minimaal een halve meter tussenruimte, tussen naast elkaar geplaatste containers.
Getuige weet dat de deuren van de containers dienden te worden voorzien van een lichte ketting ter afsluiting. Dit moet naar zijn weten haast wel in de vergunning van Fireworks zijn opgenomen.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 2559 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij het advies heeft gegeven dat de containers 120 minuten brandwerend en de deuren van hout moesten worden gemaakt. Dit gegeven had hij uit de standaard voorschriften.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0297 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard dat containers zonder brandwerende voorzieningen en ontsluitingsmogelijkheden niet geschikt zijn voor de opslag van vuurwerk.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3957 van het G. Dossier.
Interpretatie van de wet en regelgeving door personeel van het bureau AMV Door de Hr Ceelen werd verklaard dat nergens staat vermeld wanneer en met welke frequentie een firma dient te worden bezocht met betrekking tot het toezicht.
Nergens staat vermeld dat een adviseur de locatie moet bezoeken.
Er werd geen uitvoering gegeven aan de twee jaarlijkse controles Als AMV de definitieve vergunning in handen kreeg en constateerde dat bepaalde adviezen niet waren opgenomen, werd door AMV niets gedaan.
Hij heeft het gevoel dat in het land der blinden een oog koning is, dit tot hun deskundigheid.
In een container van 2000 kg kan best 3500 kg worden opgeslagen.
Hij hanteerde de tabellen zoals die door TNO waren verkregen.
Hij had de bevoegdheid er van af te wijken.
Het gebeurde wel eens dat de afstanden enkele meters minder waren dan volgens de tabellen, de tabellen zag hij als een richtlijn.
Hij vond het onzin dat er bij een opslag van 2000 kg tot 3000 kg in een opslagplaats een afstand van 15 meter moest worden aangehouden naar de deuren van een tegenoverliggende opslagplaats.
Hij heeft nooit de behoefte gehad om af te wijken van de voorgeschreven richtlijnen.
Als hij afweek van de tabellen vermeldde hij dat niet in de stukken.
Hij kan stellen hoe voller een opslagruimte hoe moeilijker het gaat branden Hij denkt dat je ongeveer 20% moet kunnen afwijken van de C-afstanden Als er gesproken werd over vuurwerk van de klasse 1.4G en 1.4S dan eiste hij dat erbij vermeld werd of het hier evenementen dan wel particulier vuurwerk betrof.
Hij was niet op de hoogte van het voorschrift 13.2.10 van de vergunning d.d 22 april 1997 dat er 1.4 G en 1.4S en 1.3S vuurwerk mocht worden opgeslagen, hij interpreteerde het punt na kennisname, dat het bedrijf consumenten vuurwerk had opgeslagen.
Daar in dit geval er voor 2000 kg per container was vergund maakte het voor hem niet uit dat er wat meer kwam te liggen.

Blad -16-

Door de Hr Forsman werd verklaard dat er ongetwijfeld fouten zijn gemaakt zoals het niet controleren of dat het advies was opgenomen in de vergunning Als voorbeeld: Hij weet dat een sprinkler installatie diende te worden aangebracht bij Fireworks, doch dit advies was niet in de vergunning opgenomen.
Hij heeft de tabellen altijd strikt gehanteerd.
Als een bedrijf een grote hoeveelheid 1.4G en 1.4S vuurwerk wilde gaan opslaan dan ging het bedrijf er van uit dat het consumenten vuurwerk betrof.
Hij is er van uitgegaan dat het consumenten vuurwerk betrof, daar de Hr Bakker sprak over een hoeveelheid van 800 ton vuurwerk.
In 1998 heeft hij een advies uitgebracht over een aantal containers, doch hij had moeten rapporteren dat hij meerdere dan de vergunde containers had aangetroffen. Tevens dat deze containers niet waren voorzien van houten deuren en niet zelfsluitende deuren Hij zag een normstelling als een richtlijn welke was gebaseerd op onderzoek. Een norm zag hij als een waardering welke de grenslijn is van dat wat toelaatbaar is.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0601 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat in het handboek milieuvergunningen de vereisten staan waarop hij de adviezen baseerde.
Hij zou naar aanleiding van de tekening 22 april 1997 deze situatie niet hebben geadviseerd, hij zou een aarden wal of muur tussen de bunkers en MAVO boxen geadviseerd hebben. Het uitgangspunt was niet goed en alles staat te dicht op elkaar.
Het memorandum was voor hem uitgangspunt waaraan diende te worden voldaan. Als men hieraan niet kon voldoen adviseerde hij negatief.
In zijn tijd heeft hij tot 2000 kg vuurwerk in de containers geadviseerd te vergunnen.
Hij heeft de eisen bij Fireworks verscherpt daar zij de containers permanent wilden gaan gebruiken voor opslag.
Hij legde zijn adviezen naast de ontvangen vergunning en liep deze punt voor punt na.
Hij is bekend met het memorandum opslag groot vuurwerk 1992, hij neemt aan dat deze door het bureau is opgesteld.
Het staat hem bij dat nooit meer dan 3000 kg vuurwerk in een container mocht worden opgeslagen, hij wil niet hoger gaan dan 2000 kg.
Door de Hr De Bles werd verklaard dat het bureau richtlijnen moest opstellen voor alle ontplofbare stoffen zoals vuurwerk. Hij heeft in 1995 de opslag van vuurwerk herschreven, gebaseerd op de NATO richtlijn De A, B en C afstanden bij vuurwerk niet zijnde de klasse 1.1 hebben zij zelf bij het bureau berekend aan de hand van formules uit het NATO handboek.
Indien werd afgeweken van de standaard voorschriften werd altijd het bevoegd gezag in kennisgesteld.
Containers zijn zonder brandwerende voorzieningen en ontsluitingsmogelijkheden niet geschikt voor de opslag van vuurwerk. Voor tijdelijke opslag konden containers gebruikt worden indien deze werden voorzien van houten deuren en een overdruk ontlasting.

Blad -17-

Hij zou negatief geadviseerd hebben voor de vuurwerk opslag met stalen deuren.
Voor het proces-verbaal van getuigenverhoor van De Bles wordt verwezen naar de pagina's 3955 tot en met 3959 van het G. Dossier.
Het memorandum groot vuurwerk:
Door de hr Forsman werd verklaard dat het memorandum groot vuurwerk een stuk is welke is samengesteld door het bureau hinderwet zaken van de Koninklijke Landmacht, van mei 1992.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0591 van het G. Dossier.
Door de hr Forsman werd verklaard dat het memorandum groot vuurwerk is samengesteld voor de periode dat hij te werk werd gesteld bij het bureau AMV. Het memorandum beschrijft de normstelling.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0601 van het G. Dossier.
Door de hr Forsman werd verklaard dat het memorandum groot vuurwerk was gebaseerd op drie rapporten, een van de rapporten was afkomstig van TNO welke was gebaseerd op beproevingen.
Het memorandum is voor zover hij weet door geen enkele juridische instantie of enig ander juridisch kader afgedekt en heeft het memorandum geen juridische status.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0602 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat de inhoud van het memorandum groot vuurwerk primair was gebaseerd op het NATO-handboek AC 258.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3961 van het G. Dossier.
Door de hr De Bles werd verklaard dat het memorandum groot vuurwerk een intern stuk is en heeft als zodanig geen status, maar was bedoeld om ervoor zorg te dragen dat de adviezen eensluidend zouden worden verstrekt. Ze zijn opgesteld naar aanleiding van de explosie te Culemborg.
Hij weet niet wie het stuk heeft opgesteld.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3966 van het G. Dossier.
Door de hr Bouma werd verklaard dat hij aanneemt dat het memorandum groot vuurwerk door het bureau is samengesteld, waarschijnlijk door het bureau hoofd. Het is bedoeld als handleiding, richtlijn voor de adviseurs.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0306 van het G. Dossier.
Door de hr Ceelen werd verklaard dat het memorandum opslag groot vuurwerk niet door hem was samengesteld. Voor zover hij wist is de normstelling nooit gewijzigd en was deze gebaseerd op gegevens afkomstig van TNO, welke hij betrouwbaar achtte. Tevens is er geen aanleiding geweest om deze te wijzigen. De normstelling is alleen aanwezig bij het bureau AMV en niet bij de gemeentes.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0369 van het G. Dossier.
Door ons, verbalisanten, daarnaar gevraagd is er niemand die kan aangeven door wie, in persoon, het memorandum groot vuurwerk is opgesteld.

Blad -18-

Deskundigheid van het personeel van het bureau AMV Door de Hr Ceelen werd verklaard dat afhankelijk van de regio beschouwde men het bureau AMV als volgt “als Ceelen het zegt dan is het goed”.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0387 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat zij de deskundige zijn bij uitstek op het gebeid van advisering. Getuige zou zichzelf een acht of een negen willen geven.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0586 van het G. Dossier.
Overleg en verantwoording Door de Hr Hendrichs werd verklaard dat het bureau adviseur milieuvergunningen onder zijn verantwoording viel.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0850 van het G. Dossier.
Door de Hr Velmans werd verklaard dat hij als plaatsvervangend sous chef verwerving bemoeienis heeft met de organisatorische en bestuurlijke uitvoering. Getuige heeft geen bevoegdheden op het gebied van de vakinhoudelijke kant van het bureau. De Hr Kostermans vertegenwoordigde het vakinhoudelijke gedeelte. Hij heeft vanaf 04 januari 1999 een tweewekelijks werkoverleg ingevoerd. Het bureau AMV wordt hierin vertegenwoordigd door de Hr Kostermans. De Hr Ceelen legde bij mij nooit verantwoording af dit liep altijd via de Hr Kostermans.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4303 van het G. Dossier.
Door de Hr Kostermans werd verklaard dat hij als stafofficier veiligheid het eerste aanspreekpunt was voor de cluster MCGS/AMV dat ging dan over management en logistiek gebied. Hij had een tweewekelijks overleg met de kolonel Velmans. Dit overleg ging vooral over algemene management zaken. Vakinhoudelijke zaken van de cluster werden niet behandeld.
Voordat de kolonel Velmans op zijn functie kwam, was er helemaal geen overleg. In de managementlijn is geen vakinhoudelijk overleg. In dit overleg legde getuige geen verantwoording af over MCGS / AMV. Hij had geen formeel werkoverleg met de heer Ceelen of het hoofd van het bureau AMV.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4569 tot en met 4570 van het G. Dossier.
Door de heer Ceelen werd verklaard dat hij verantwoordelijk was voor het bureau AMV als hoofd van de afdeling. Niemand binnen Defensie bemoeide zich met het bureau AMV. Getuige weet dat de directie het bureau niet kende. Getuige heeft weleens gezegd, als hij een half jaar thuis zou blijven dan zouden alleen zijn naaste medewerkers het weten. Hij legde in de militaire lijn geen verantwoording af, hij rapporteerde in de praktijk niet naar boven.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 0364 tot en met 0365 van het G. Dossier.

Blad -19-

Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij verantwoording aflegde aan het hoofd de Hr Ceelen. Hij heeft eind 1999 een knelpunten nota opgesteld en deze voorgelegd aan de Hr Ceelen en de directeur Materieel, hierop is door hen nooit gereageerd. Er was geen structureel overleg bij de Directie Materieel.
Voor de getuigenverklaring van Hr Forsman met betrekking tot bovenstaand wordt specifiek verwezen naar pagina 0625 van het G.
Dossier.
Ook wordt verwezen naar de getuigenverklaring van Hr Forsman specifiek pagina 2555 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij verantwoording was verschuldigd aan het bureau hoofd. Veranderingen in wetgeving kregen zij via het hoofd van de afdeling.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0287 van het G. Dossier.
Samensteller van het handboek milieu vergunningen:
Het handboek milieu vergunningen is samengesteld door de firma MEBO BV te Voorschoten in samenwerking met de Directie Materieel bureau AMV.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 3333 tot en met 3354 van het G. Dossier.
Door de Hr Ceelen werd verklaard dat hij het handboek milieu vergunningen heeft samengesteld.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0365 van het G. Dossier.
In een andere verklaring verklaarde de Hr Ceelen dat hij niet wist of dat er aanbevelingen van het TNO rapport Culemborg in het handboek milieuvergunningen waren opgenomen, dit was voor zijn tijd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0397 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard dat de memoranda zijn opgesteld naar aanleiding van de ontploffing in Culemborg, het betreft interne stukken.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3957 van het G. Dossier.
Geconstateerde tekortkomingen en rapportage aan het bevoegd gezag:
In het handboek bureau adviseur milieuvergunningen onder hoofdstuk 3 punt 1.5 staan de controle frequenties vermeld voor civiele inrichtingen.
onder punt a.8 staat “opslag vuurwerk” voor minder dan 10 ton eenmaal per vijf jaar voor meer dan 10 ton doch minder dan 100 ton eenmaal per drie jaar voor meer dan 100 ton eenmaal per jaar.
Bij S.E. Fireworks was een opslag capaciteit van 150 ton.
Onder Hoofdstuk 3.3 van het handboek staat tevens onder punt 5 vermeld, "van elke controle wordt aan de hand van het controlerapport schriftelijk

Blad -20-

een verslag opgesteld gericht aan het bevoegd gezag en in afschrift aan de vergunninghouder”.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij weet dat de deuren niet zelfsluitend waren.
In juni 1998 heeft hij geconstateerd dat er te veel containers stonden. Hij kon daarmee akkoord gaan doch indien dit door de gemeente werd gelegaliseerd, hetgeen niet is gebeurd.
De vergunning liet de ruimte open dat er in MAVO boxen en containers, consumenten dan wel evenementen vuurwerk werd opgeslagen.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0617 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij op 13 mei 2000 omstreeks 22.15 uur telefonisch op de hoogte werd gebracht van de ramp te Enschede door de Hr ten Bosch. Ongeveer een week later werd telefonisch door de Hr Ten Bosch een kopie van het memorandum opslag groot vuurwerk verzocht.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0621 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij weet dat op de locatie een sprinkler installatie diende te worden aangebracht, doch dit advies was niet in de vergunning opgenomen.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0617 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat hij na de ramp te Enschede van een tekening van Fireworks de afstanden heeft nagerekend tussen de locaties. Hij heeft hierbij de vergunning gehad. Hij heeft kunnen concluderen dat het merendeel van de afstanden niet voldeed aan de minimale afstand in de tabel uit het handboek.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0644 van het G. Dossier.
Door de Hr Forsman werd verklaard dat tijdens zijn bezoek op10 mei 2000 bij Fireworks dat hij weet te herinneren dat de deuren nadat zij waren geopend niet zelfsluitend waren.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0592 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij zich kon herinneren dat de gemeente Enschede enkele van zijn adviezen niet heeft opgevolgd.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0291 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat als hij een tekortkoming constateerde, meldde hij dit aan het bevoegd gezag. Hij is in 1993 voor het eerst bij Fireworks geweest voor een controle bezoek. Naar aanleiding van dit bezoek heeft hij tekortkomingen schriftelijk of mondeling gerapporteerd aan de gemeente Enschede.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0296 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij heeft aangegeven met betrekking tot de vergunning contact op te nemen met de brandweer, hij vond geen enkele verwijzing naar de brandpreventie maatregelen.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0311 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard er zijn proeven gedaan met vuurwerk van de klasse 1.4, hierbij was veel vuur te zien doch geen explosie. Het resultaat was geen aanleiding om de afstandshoeveelheid aan te passen.

Blad -21-

Wij hadden een brandwerend eis van 60 minuten voor wanden en 30 minuten voor deuren. Deze normen bestonden al toen getuige bij AMV kwam werken.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3971 van het G. Dossier.

Interne werk relatie van het bureau AMV
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij wil opmerken dat de werkverhouding was verstoord.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0300 van het G. Dossier.
Door de Hr Bouma werd verklaard dat hij het jammer zou vinden als de Hr Forsman de dupe werd van de hele zaak.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 0313 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard dat hij vond dat de Hr Ceelen weinig verstand van de materie had waarvoor hij was aangenomen. Zij hadden op juridisch en technisch gebied weinig aan hem.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3956 van het G. Dossier.
Door de Hr Kostermans werd verklaard dat in de lijn bij defensie er naar zijn mening niemand is die weet hoe MCGS/AMV inhoudelijk functioneert.
Voor de reorganisatie in 1998 was er een eenhoofdige leiding die duidelijk zicht had op de werkzaamheden en op de inhoud. Het is een manco dat deze reorganisatie nooit is geëvalueerd dat had al gebeurd moeten zijn dan waren er een aantal knelpunten de wereld uit kunnen zijn.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4569 van het G. Dossier.
Door de Hr De Bles werd verklaard de hoeveelheid opgeslagen vuurwerk is bepalend voor het uiteindelijke effect, bij een grote hoeveelheid is een explosie niet uit te sluiten.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 3963 van het G. Dossier.
Verricht onderzoek in opdracht van het Ministerie van Defensie:
Doortussenkomst van de Hoofdofficier van Justitie te Almelo werden twee rapporten gedateerd 13 juni 2000 en 27 juni 2000, door ons verbalisanten, ontvangen. Deze rapporten waren in opdracht van het Ministerie van Defensie uitgevoerd door de hr Booij naar aanleiding van de ramp te Enschede 13 mei 2000.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4650 tot en met 4710 van het G. Dossier.
In het rapport van 13 juni 2000 zijn de navolgende onderwerpen beschreven, * Wet en regelgeving * Normstelling * Interne organisatie * Opzet administratieve organisatie * Werking administratieve organisatie * Conclusies en aanbevelingen

Blad -22-

Als conclusie wordt in dit rapport vermeld dat in algemene zin een aantal ontwikkelingen, niet zichtbaar zijn vertaald in normering, advisering en toezicht.
Deze vertaling wordt bestuurlijk, organisatorisch en uitvoerend belemmerd door het grote aantal organen (verspreid over een aantal departementen).
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4676 van het G. Dossier.
In het rapport gedateerd 27 juni 2000 zijn de navolgende punten beschreven:
* Inleiding * Organisatie * Wet en regelgeving * Normering * Werkwijze * Conclusies * Aanbevelingen * Bijlagen Als conclusie wordt in dit rapport vermeld dat aansturing van het bureau de laatste jaren niet of nauwelijks heeft plaatsgevonden. Gesteld kan worden dat het bureau eigenstandig heeft kunnen functioneren en zijn werkzaamheden naar eigen inzichten heeft kunnen indelen en uitvoeren.
Als gevolg van de toename van het werkpakket en de afname van de bezetting is er een hoge werkdruk voor het bureau ontstaan, dit werd in de hand gewerkt door een gebrekkige administratieve ondersteuning.
Volgens de adviseurs was deze onbalans aan de leiding kenbaar gemaakt.
Op 30 november 1999 werd een knelpunten nota aangeboden.
Als bijlage is een knelpuntennota bijgevoegd d.d. 30 november 1999 van de Hr Forsman.
In deze nota gaf de hr Forsman de knelpunten en de mogelijke oplossingen voor het bureau AMV aan.
Voor deze knelpuntennota wordt verwezen naar pagina 4694 t/m 4696 van het G. Dossier.
Door de gebrekkige personeelsbezetting en het toegenomen werkpakket heeft dit geleid tot • mogelijke vermindering van de kwaliteit, • het ontbreken van toezicht controles, • geen naslag werd verricht aan het gegeven advies in vergelijking met de beschikking.
• vanwege de gebrekkige administratie was er geen voortgangscontrole, • tevens werden geen jaar programma’s gemaakt.
Specifiek wordt verwezen naar pagina 4691 van het G. Dossier.
Naar aanleiding van het rapport Booij, is door de heer Hendrichs, sous chef verwerving van de directie Materieel een reactie hierop samengesteld en verzonden aan het Ministerie van Defensie, welke aan ons verbalisanten ter beschikking is gesteld van het onderzoek.
Specifiek wordt verwezen naar de pagina's 4714 tot en met 4717 van het G. Dossier.

Blad -23-

Opmerking verbalisanten:
Opvallend is dat bij de adviestaak de Directeur Materieel van de Koninklijke Landmacht wordt genoemd, terwijl bij de toezichttaak het Hoofd van het bureau AMV wordt aangewezen.
De Hr Kohler is niet gehoord doch maakt wel deel uit van het bureau AMV.

Waarvan wij persoonlijk op afgelegde ambtseed respectievelijk ambtsbelofte dit proces-verbaal hebben opgemaakt en ondertekend.

Gesloten te Harskamp, 08 februari 2001

G. Looijen
(ambtseed)

Blad -24-

H.C.J. Korswagen
(ambtsbelofte)